Nederlands, English
Doneer aan ASK-Solutions (de IRADIS Foundation), Bekijk onze video's, Steun ons op Patreon
Aanmelden

Pictogram van een boekKennis

Kennis is meer dan informatie die in een boek, database of website is opgeslagen. Zij wordt bruikbaar wanneer mensen haar kunnen begrijpen, bevragen, toetsen, toepassen, doorgeven en erop kunnen voortbouwen. Menselijke vooruitgang is ervan afhankelijk dat kennis tussen mensen en generaties blijft bewegen, in plaats van telkens opnieuw te verdwijnen achter instellingen, producten of individuele expertise.

Gedeelde kennis is een van de fundamenten van ASK-Solutions. Dat komt direct terug in de naam IRADIS, waarin de S staat voor Shared knowledge, en verbindt ons werk in onderwijs, sociale en technische projecten, documentatie, vrije software en hardware, reparatie en praktisch leren.

Van informatie naar begrip

Toegang tot informatie leidt niet automatisch tot kennis. Een handleiding kan technisch volledig zijn en toch onbruikbaar voor de bedoelde lezer. Broncode kan beschikbaar zijn zonder de ontwerpkeuzes erachter uit te leggen. Iemand kan weten op welke knop een probleem oplost zonder te begrijpen waarom dat werkt of hoe te handelen wanneer de situatie verandert.

Bruikbare kennis omvat daarom context, uitleg en de mogelijkheid om vragen te stellen. We proberen niet alleen conclusies te documenteren, maar ook methoden, afwegingen, fouten en de redenering waarmee iemand anders zelfstandig verder kan.

Leren door te doen

Sommige kennis is het gemakkelijkst in de praktijk op te doen. Een connector repareren, een schakeling meten, een machine monteren, een netwerk configureren of meehelpen aan een echt project maakt abstracte ideeën tastbaar. Mensen kunnen oorzaak en gevolg zien, vragen stellen wanneer die ontstaan en theorie geleidelijk verbinden met ervaring.

Daarom is praktisch leren onderdeel gebleven van het werk van de stichting naast geschreven documentatie en formeel onderwijs. Een werkplaats, project of reparatie kan zowel een leeromgeving zijn als een manier om een taak uit te voeren.

Documentatie, reproduceerbaarheid en continuïteit

Kennis wordt duurzamer wanneer iemand anders kan reproduceren wat is gedaan. Duidelijke documentatie, bronmateriaal, diagrammen, protocollen, metingen, versie-informatie en voorbeelden maken het mogelijk werk te onderhouden nadat de oorspronkelijke auteur, leverancier of organisatie niet meer beschikbaar is.

Dat is van belang voor software en hardware, maar ook voor organisaties en gemeenschappen. Ongedocumenteerde kennis kan verdwijnen wanneer één persoon vertrekt. Gedeelde en begrijpelijke kennis stelt anderen in staat te onderhouden, repareren, onderwijzen, aanpassen en verbeteren wat al bestaat, in plaats van telkens opnieuw vanaf nul te beginnen.

Vrije software en vrije hardware

Vrije software is nauw verbonden met kennis omdat zij mensen de vrijheid geeft om te bestuderen hoe software werkt, haar te wijzigen en verbeteringen te delen. Vrije hardware past verwante principes toe op ontwerpen, interfaces en documentatie. Deze vrijheden maken technische kennis inspecteerbaar en herbruikbaar, in plaats van mensen te beperken tot de rol van eindgebruiker.

Voor ons is dit niet alleen een model voor softwareontwikkeling. Het maakt deel uit van een bredere vraag of kennis begrijpelijk en overdraagbaar blijft. Een systeem dat wel gebruikt maar niet bestudeerd kan worden, kan een direct probleem oplossen en de gebruiker tegelijkertijd afhankelijk laten van degene die er controle over heeft.

Kennis verantwoord delen

Kennis delen betekent niet dat iedere vorm van informatie openbaar moet zijn. Persoonsgegevens, vertrouwelijke informatie, beveiligingsgevoelige details en kennis die onevenredige schade kan veroorzaken kunnen beperkingen vereisen. Het doel is niet alles zonder onderscheid te publiceren, maar onnodige barrières te vermijden rond kennis die mensen kan helpen te leren, systemen te onderhouden, dingen te repareren en geïnformeerde keuzes te maken.

Dit is een van de redenen waarom Kennis nauw verbonden is met Privacy en Vrijheid: mensen moeten controle hebben over persoonlijke informatie en tegelijkertijd de systemen die hen beïnvloeden kunnen begrijpen en ervan kunnen leren.

Kennis als gedeelde hulpbron

Onderwijs, mentoring, sociaal werk, technische ondersteuning, reparatie en gezamenlijke projecten zijn allemaal afhankelijk van kennis die tussen mensen wordt doorgegeven. Soms gebeurt dat via een artikel of handleiding; soms via een gesprek, demonstratie of door samen aan een echt probleem te werken. Beide vormen zijn van belang.

Ons doel is om bruikbare kennis gemakkelijker te bewaren, begrijpen, hergebruiken en door te geven. De geschiedenis van ASK-Solutions laat zien hoe dat principe aanwezig is gebleven terwijl projecten, technologieën en locaties veranderden.

Artikelen over kennis