Nederlands, English
Doneer aan ASK-Solutions (de IRADIS Foundation), Bekijk onze video's, Steun ons op Patreon
Aanmelden

Pictogram van een handdrukOnderwijs

Scholen, docenten, mentoren, begeleiders en andere onderwijsprofessionals kunnen op verschillende manieren samenwerken met ASK-Solutions. Dat kan rond een leerling of student die baat heeft bij een andere leeromgeving, door praktisch of projectmatig leren mogelijk te maken, door kennis en ervaring te delen of door zelf bij te dragen aan algemeen-nuttig werk en projecten.

ASK-Solutions is geen vervanging voor school en biedt geen algemeen onderwijsprogramma. De mogelijkheden liggen juist in het aansluiten op concreet werk, een project of een onderwerp dat iemand werkelijk interesseert. Daardoor kan soms ruimte ontstaan voor verdieping, leren door doen en ontwikkeling die binnen een regulier onderwijsprogramma moeilijker te organiseren is.

Leren buiten de gebruikelijke schoolcontext

Niet iedere leerling of student komt op ieder moment goed tot zijn of haar recht binnen de gebruikelijke schoolomgeving. Soms is tijdelijk een andere context behulpzaam waarin minder tegelijk hoeft, waarin iemand op eigen tempo kan beginnen en waarin niet voortdurend dezelfde nadruk ligt op toetsen, opdrachten of presteren.

Dat kan bijvoorbeeld passen bij iemand die weinig vertrouwen heeft in het eigen kunnen, zich sterk heeft teruggetrokken, moeite heeft met sociale situaties of anders leert en informatie verwerkt dan binnen de gebruikelijke onderwijsstructuur wordt verwacht. Een diagnose is daarvoor niet het uitgangspunt. Belangrijker is wat iemand nodig heeft om opnieuw belangstelling, initiatief en vertrouwen te kunnen ontwikkelen.

Buitenschoolse begeleiding kan dan bestaan uit samen zoeken naar een activiteit of onderwerp waarmee iemand daadwerkelijk aan de slag wil. Het doel hoeft niet te zijn om direct een onderwijsachterstand in te halen. Soms is opnieuw ergens nieuwsgierig naar worden, ergens naartoe willen gaan en ervaren dat je iets kunt al een belangrijke stap.

Aansluiten bij wat iemand werkelijk interesseert

Een school moet vanuit haar onderwijsopdracht een breed programma aanbieden en een docent moet zijn of haar aandacht over verschillende leerlingen, vakken en leerdoelen verdelen. Binnen het werk van ASK-Solutions kan soms veel langer bij één onderwerp worden gebleven en verder de diepte in worden gegaan.

Dat kan vooral waardevol zijn voor jongeren die neurodivergent zijn, zich sterk op één onderwerp kunnen richten of pas werkelijk worden geactiveerd wanneer iets hun belangstelling voldoende raakt. In plaats van de interesse steeds te moeten onderbreken om naar een volgend onderdeel van een programma te gaan, kan die belangstelling juist als ingang voor leren en ontwikkeling worden gebruikt.

Dat onderwerp kan bijvoorbeeld programmeren zijn, werken met een Raspberry Pi, elektronica, techniek, digitale systemen of een ander technisch of inhoudelijk vraagstuk. Ook onderwerpen die thuis of op school moeilijk praktisch te onderzoeken zijn, kunnen soms worden verkend wanneer de benodigde kennis, middelen, begeleiding en veilige omstandigheden beschikbaar zijn. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor bepaalde experimenten rond chemie of natuurwetenschap.

Het uitgangspunt is daarbij niet dat iemand zoveel mogelijk feiten over één onderwerp moet verzamelen. De belangstelling kan juist worden gebruikt om iemand weer te laten onderzoeken, proberen, vragen stellen, problemen oplossen en ontdekken hoe hij of zij zelf het beste leert.

Leren leren

Een eigen vraag of project maakt vanzelf zichtbaar wat iemand al weet en wat nog moet worden uitgezocht. Zo kunnen vaardigheden ontstaan rond informatie zoeken, een probleem opdelen, een volgende stap bedenken, iets uitproberen, fouten onderzoeken, hulp vragen en beoordelen of een oplossing werkt.

Zelfvertrouwen ontwikkelen

Wanneer iemand merkt dat eigen belangstelling en kennis serieus worden genomen, kan het beeld van wat hij of zij kan geleidelijk veranderen. Dat kan belangrijk zijn voor jongeren die vooral ervaring hebben opgedaan met wat niet lukt of waarin zij niet aansluiten bij de verwachtingen van hun omgeving.

Sociaal leren vanuit inhoud

Contact hoeft niet als afzonderlijke sociale oefening te worden georganiseerd. Samen iets onderzoeken, een ander om hulp vragen, iets uitleggen of enthousiast een ontdekking delen kan op een natuurlijke manier aanleiding geven tot contact en samenwerking.

Hulp vragen als inhoudelijke uitwisseling

Een jongere die zich intensief in een onderwerp heeft verdiept kan op onderdelen meer weten dan een docent of begeleider. Dat is op zichzelf niet vreemd: een docent moet breed kunnen werken, terwijl iemand met een sterke interesse soms jarenlang zeer gericht informatie over één onderwerp verzamelt.

In zo'n situatie kan hulp vragen toch moeilijk zijn. Tegenover een docent kan een vraag voelen als moeten toegeven dat iets niet lukt, terwijl de jongere tegelijkertijd ervaart op andere onderdelen juist meer van het onderwerp te weten.

Wanneer iemand met een vergelijkbare belangstelling meedenkt, kan dezelfde vraag een heel ander karakter krijgen. Twee mensen kunnen samen naar een programmeerfout, schakeling, datasheet of technisch probleem kijken zonder dat vooraf vaststaat wie degene is die weet en wie degene is die moet leren.

Die rollen kunnen bovendien wisselen. De ene keer weet een vrijwilliger, professional of andere deelnemer iets wat de jongere nog niet heeft ontdekt; even later kan juist de jongere degene zijn die een bepaald detail kent en dat aan de ander uitlegt. Hulp vragen en kennis delen worden daarmee onderdeel van een wederzijdse inhoudelijke uitwisseling.

Sociale vaardigheden kunnen vanuit de activiteit ontstaan

Voor iemand die sociaal contact lastig vindt, hoeft ontwikkeling niet te beginnen met een opdracht om meer met andere mensen te praten. Een gedeelde activiteit kan zelf de aanleiding voor contact zijn.

Iemand kan bijvoorbeeld vragen of een ander even meekijkt, uitleggen waarom een oplossing volgens hem niet werkt, een onderdeel aangeven, samen informatie zoeken of een ander laten zien wat hij heeft ontdekt. Zo ontstaan situaties waarin luisteren, uitleggen, vragen stellen, rekening houden met een ander, van mening verschillen en samenwerken een praktisch doel hebben.

Dat kan de sociale drempel verlagen. Het gesprek hoeft niet eerst over de persoon zelf te gaan; er ligt iets concreets tussen de betrokkenen waarover zij allebei kunnen nadenken. Vanuit zo'n gedeelde belangstelling kan contact vervolgens vanzelf breder worden.

Ruimte om weer op gang te komen

Soms is de eerste stap niet dat iemand meer moet doen, maar dat er weer ruimte ontstaat om ergens belangstelling voor te krijgen. Een andere omgeving kan helpen om tijdelijk los te komen van ervaringen waarin leren vooral is verbonden geraakt met druk, beoordeling, mislukking of het gevoel voortdurend niet aan verwachtingen te voldoen.

Dat betekent niet dat er geen structuur of afspraken zijn. Juist op een afgesproken moment ergens naartoe gaan, beginnen aan iets wat interesseert en later terugkomen om ermee verder te gaan kan helpen om ritme en betrokkenheid opnieuw op te bouwen.

De ontwikkeling hoeft daarbij niet onmiddellijk zichtbaar te zijn in cijfers, productie of afgeronde opdrachten. Weer initiatief nemen, zelf een vraag stellen, iets willen uitzoeken, iemand om hulp durven vragen of trots laten zien wat je hebt gemaakt kunnen op dat moment minstens zo betekenisvol zijn.

Betekenisvolle deelname zonder schoolse prestatiedruk

Waar mogelijk sluiten activiteiten aan bij werk dat daadwerkelijk binnen ASK-Solutions of een van haar projecten bestaat. Een leerling of student hoeft dan niet uitsluitend een kunstmatige oefening uit te voeren omdat een bepaalde vaardigheid geoefend moet worden.

Iemand kan bijvoorbeeld bijdragen aan documentatie, een technisch probleem onderzoeken, programmeren, iets ontwerpen of bouwen, helpen bij voorbereiding, informatie uitzoeken of eigen kennis met anderen delen. Welke mogelijkheden passend zijn hangt af van belangstelling, ervaring, belastbaarheid en het werk dat daadwerkelijk beschikbaar is.

Dat echte karakter betekent niet dat een arbeidsmatige prestatie wordt verwacht. De activiteit kan betekenisvol zijn zonder dat de hoeveelheid geproduceerd werk de maatstaf wordt. Het leren en opnieuw actief worden kan juist ontstaan doordat iemand merkt dat zijn of haar belangstelling, aanwezigheid en kennis ergens werkelijk toe doen.

Het project The Owl’s Nest

Een van de projecten waarin praktisch leren en zulke vormen van deelname mogelijk kunnen zijn is het project The Owl’s Nest. Het project is opgezet rond een deelbaar werkmodel voor praktisch werken, leren, maken, repareren en samenwerken.

Het werkmodel kan door verschillende operators op verschillende locaties worden uitgevoerd. Welke werkzaamheden, apparatuur, kennis en mogelijkheden voor deelname beschikbaar zijn, hangt daarom af van de concrete uitvoering door een operator op een bepaalde locatie.

ASK-Solutions is zelf een van die operators. Binnen concrete uitvoeringen door ASK-Solutions kan bijvoorbeeld ruimte bestaan voor technisch en praktisch werken, digitale onderwerpen, reparatie, ontwerp, kennisdeling of het deelnemen aan andere activiteiten. Wat mogelijk is wordt afgestemd op de betreffende uitvoering en op wat daar verantwoord kan worden begeleid.

De projectsite van The Owl’s Nest beschrijft het werkmodel en de verschillende concrete mogelijkheden uitgebreider.

Bekijk informatie voor professionals op de projectsite van The Owl’s Nest

Ook andere projecten kunnen aansluiten

Praktisch leren hoeft niet via het project The Owl’s Nest plaats te vinden. Ook andere projecten of organisatiebreed werk van ASK-Solutions kunnen aansluiten op een belangstelling of leerdoel.

Iemand met sterke belangstelling voor software kan bijvoorbeeld bijdragen aan of leren vanuit een vrij-softwareproject zoals Nocterra. Rond Bōzuki komen juist onderwerpen als voertuigtechniek, elektronica, ontwerp, fabricage, documentatie en media samen. Andere werkzaamheden kunnen liggen rond onderzoek, websites, informatie, administratie of het voorbereiden van nieuwe projecten.

Het uitgangspunt is niet dat iedere jongere in een bestaand project moet worden geplaatst. We kijken eerst naar de persoon, de belangstelling en wat iemand wil of kan ontwikkelen, en vervolgens of er werkelijk werk bestaat dat daarbij aansluit.

De onderwijsprofessional houdt zijn eigen rol

Wanneer een leerling of student via een school, docent, mentor of andere onderwijsprofessional betrokken raakt, blijven de verschillende verantwoordelijkheden duidelijk gescheiden. ASK-Solutions neemt niet automatisch de onderwijsverantwoordelijkheid van de school over.

Wel kan worden afgestemd wat iemand probeert op te bouwen of te ontwikkelen. Dat kan bijvoorbeeld gaan om opnieuw regelmatig ergens aanwezig zijn, leren plannen, hulp leren vragen, zelfstandiger werken, sociale interactie, vertrouwen in het eigen kunnen of het opnieuw ontdekken van belangstelling voor leren.

Vanuit ASK-Solutions kan vervolgens worden bekeken welke echte activiteit, projectcontext of vorm van praktische begeleiding daarbij aansluit. Tijdens de samenwerking kan waar nodig worden afgestemd hoe die deelname verloopt en welke aanpassingen praktisch zinvol zijn.

Stages, projecten en andere vormen van leren

Samenwerking met onderwijs hoeft niet alleen te ontstaan wanneer een leerling is vastgelopen. Leerlingen en studenten kunnen ook vanuit reguliere onderwijsdoelen aansluiten bij praktisch werk, een project, een stage of een onderwerp waarvoor buiten de school aanvullende kennis of voorzieningen beschikbaar zijn.

Daarbij kan de nadruk liggen op techniek, software, onderzoek, documentatie, organisatie, maatschappelijke vraagstukken of een combinatie daarvan. Een opdracht kan vanuit school ontstaan, maar kan ook aansluiten op bestaand projectwerk waarin daadwerkelijk iets onderzocht, ontwikkeld of vastgelegd moet worden.

Welke vorm geschikt is hangt af van het onderwijsniveau, het doel, de benodigde begeleiding en het werk dat op dat moment beschikbaar is. Daarom wordt zo'n samenwerking vooraf afgestemd in plaats van als één vast onderwijsprogramma aangeboden.

Onderwijsprofessionals kunnen ook zelf bijdragen

Een onderwijsprofessional hoeft niet uitsluitend betrokken te zijn omdat een leerling of student deelneemt. Docenten, begeleiders en andere deskundigen kunnen ook zelf kennis, ervaring en professionele tijd bijdragen aan het algemeen-nuttige werk van ASK-Solutions en haar projecten.

Dat kan bijvoorbeeld door als gastdocent kennis te delen, mee te denken over een leeractiviteit, vakinhoudelijke expertise beschikbaar te stellen, documentatie te helpen ontwikkelen of vanuit de eigen ervaring bij te dragen aan een project.

Een school of onderwijsorganisatie kan daarnaast materialen, apparatuur, ruimte, kennis of financiële ondersteuning beschikbaar stellen wanneer daarmee passend algemeen-nuttig werk of projectontwikkeling mogelijk wordt gemaakt.

Kennis delen tussen onderwijsprofessionals

Het delen en bevorderen van kennis is zelf een van de algemeen-nuttige doelen van ASK-Solutions. Samenwerking binnen onderwijs hoeft daarom niet altijd rond één leerling, student of schoolopdracht te ontstaan.

Onderwijsprofessionals kunnen ook onderling ervaringen en werkwijzen uitwisselen, samen een vraagstuk onderzoeken of kennis vanuit verschillende onderwijs- en praktijkomgevingen met elkaar verbinden. Dat kan bijvoorbeeld gaan over leren door doen, motivatie, neurodiversiteit, praktische techniek, digitale vaardigheden of manieren waarop jongeren opnieuw aansluiting bij leren kunnen vinden.

ASK-Solutions hoeft daarbij niet zelf op ieder onderwerp de inhoudelijke onderwijsdeskundige te zijn. De bijdrage kan juist bestaan uit het bij elkaar brengen van mensen en praktijkkennis, ruimte bieden voor uitwisseling en helpen om bruikbare kennis vast te leggen of verder te delen.

Praktijkervaring uitwisselen

Professionals kunnen ervaringen uit verschillende scholen, onderwijsniveaus en begeleidingssituaties naast elkaar leggen en onderzoeken welke aanpak in verschillende omstandigheden wel of niet werkt.

Kennis verbinden

Onderwijs, techniek, sociale ontwikkeling en andere vakgebieden raken elkaar regelmatig. Door mensen met verschillende achtergronden samen te brengen kan kennis worden verbonden die anders gemakkelijk binnen afzonderlijke disciplines blijft.

Kennis beschikbaar maken

Wat uit een samenwerking ontstaat kan waar passend worden verwerkt in documentatie, artikelen, uitleg, voorbeelden of andere vormen waarmee kennis ook voor anderen beschikbaar blijft.

Wanneer ook zorg of behandeling betrokken is

Bij sommige leerlingen of studenten is naast school ook een behandelaar, begeleider of andere zorgprofessional betrokken. In dat geval blijven ook die rollen van elkaar onderscheiden. Een onderwijsprofessional blijft verantwoordelijk voor zijn of haar onderwijsrol, een behandelaar voor de eigen professionele behandeling of begeleiding en ASK-Solutions voor het werk en de activiteiten waaraan iemand deelneemt.

Waar dat nodig en passend is kunnen betrokken partijen wel afstemmen hoe deelname aansluit op wat iemand op dat moment aankan en probeert op te bouwen.

Voor samenwerking waarbij behandeling of professionele zorgbegeleiding een belangrijke rol speelt, beschrijven we de mogelijkheden uitgebreider op de pagina over zorg en behandeling.

Bekijk zorg en behandeling

Een samenwerking afstemmen

Niet iedere leerling, student of onderwijsvraag vraagt om dezelfde aanpak. Daarom kijken we eerst naar de persoon of het onderwijsdoel, wat iemand interesseert, wat al goed gaat en waar een andere omgeving of manier van leren mogelijk iets kan toevoegen.

Daarna kan worden bekeken welk werk of project daarbij aansluit en welke mensen, kennis, middelen en begeleiding beschikbaar zijn. Wanneer het om het project The Owl’s Nest gaat, wordt vervolgens gekeken welke operator het deelbare werkmodel uitvoert en welke concrete uitvoering passend kan zijn.

Bij kennisdeling tussen professionals, een stage, een gezamenlijk project of een andere organisatiebrede samenwerking hoeft een individuele leerling of een concrete uitvoering van The Owl’s Nest vanzelfsprekend niet het uitgangspunt te zijn.

Contact

Wilt u overleggen over een leerling of student, een onderwijsproject, kennisdeling of een andere vorm van samenwerking? Neem dan contact met ons op.

Neem contact op

The Owl’s Nest voor professionals

Lees meer over het project The Owl’s Nest, het deelbare werkmodel en samenwerking met operators die het model op verschillende locaties uitvoeren.

Bekijk informatie voor professionals

Zorg en behandeling

Wanneer naast onderwijs ook behandeling of professionele begeleiding betrokken is, kan verdere afstemming vanuit de verschillende rollen nodig zijn.

Bekijk zorg en behandeling

Projecten

Bekijk de projecten van ASK-Solutions en de verschillende technische, digitale, praktische en maatschappelijke onderwerpen waarbinnen leren en bijdragen kunnen samenkomen.

Bekijk de projecten