BackPage is een vroeg project van ASK-Solutions. De eerste versie verscheen in 1998. Het project ontwikkelde een publicatiesysteem rond gestructureerde bronbestanden en gegenereerde website-uitvoer en werd publiek beschikbaar gesteld als vrije software onder de GNU General Public License versie 2.
BackPage is inmiddels een historisch project, maar blijft belangrijk omdat het een vroege technische uitwerking laat zien van vragen die binnen ASK-Solutions nog steeds relevant zijn: hoe informatie begrijpelijk, onderhoudbaar, overdraagbaar en onder controle van de mensen die haar publiceren kan blijven. Het project was niet alleen intern gereedschap, maar werd juist gedeeld in een vorm die anderen konden inspecteren, gebruiken, aanpassen en bewaren.
BackPage ontstond in een periode waarin het met de hand onderhouden van een website betekende dat dezelfde structuur in veel afzonderlijke HTML-bestanden herhaald moest worden. Navigatie, footers, indexen, links en gedeelde lay-outonderdelen moesten handmatig gelijk gehouden worden, en elke nieuwe pagina kon kleine wijzigingen door de hele site heen vragen. Desktopprogramma’s voor webauteurs, zoals FrontPage en Dreamweaver, losten een deel van dat probleem op door sjablonen, projectstructuren en gegenereerde onderdelen binnen een applicatie te beheren.
BackPage pakte hetzelfde onderhoudsprobleem vanuit een andere richting aan. In plaats van de website afhankelijk te maken van een desktopapplicatie voor publicatie, gebruikte het bronbestanden en algemeen GNU-gereedschap zoals make, sed en awk om de site te genereren. Het belangrijke idee was dat de structuur van de website geautomatiseerd kon worden zonder het auteursproces vast te zetten aan één grafisch programma, één werkstation, één uploadmethode of één leveranciersspecifiek projectformaat.
Dat had ook gevolgen voor hoe websites werden ontworpen en uitgerold. BackPage was niet gebouwd rond het behandelen van een website als een desktop-publicatiedocument voor een vaste paginagrootte. Het ondersteunde het idee dat een website flexibel moest blijven over browsers, apparaten en schermgroottes heen, en dat de gegenereerde uitvoer uit gewone webbestanden moest bestaan die geüpload, geïnspecteerd, gekopieerd, geback-upt en gehost konden worden zonder speciale server-side publicatie-extensies.
Daarmee werd BackPage een vroege stap richting de publicatiebenadering die later belangrijk werd in Synergos en Nocterra: houd de bron begrijpelijk, automatiseer herhaalde structuur, genereer voorspelbare uitvoer en voorkom dat de website afhankelijk wordt van een propriëtaire editor, browserspecifieke workflow, speciale hostingextensie of door een leverancier gecontroleerde publicatieomgeving.
Het project weerspiegelde de voorkeur van de stichting voor systemen die geïnspecteerd, geback-upt, aangepast en over tijd onderhouden kunnen worden. Een website was niet alleen een visueel resultaat in een browser. Het was ook een lichaam van kennis, structuur, links, tekst, bestanden en keuzes dat later bruikbaar moest blijven.
BackPage vormde later het vertrekpunt voor een afzonderlijk project, Synergos. Synergos onderzocht een breder en interactiever publicatiemodel en koos daarbij op verschillende punten ook voor een andere technische architectuur, waaronder databasegestuurd beheer, een webinterface, producten, bestellingen en betaalafhandeling.
De ervaringen met zowel BackPage als Synergos speelden later een rol bij de ontwikkeling van Nocterra. Nocterra is geen eenvoudige volgende versie van BackPage of Synergos, maar een afzonderlijk project waarin bruikbare ideeën en lessen uit beide voorgangers opnieuw zijn afgewogen. Daarbij kwamen brongebaseerd publiceren, onderhoudbaarheid, overdraagbaarheid en langdurige controle opnieuw centraal te staan.
BackPage is een vroeg project van ASK-Solutions. Het gaf een concrete technische uitwerking aan vragen rond kennis, vrijheid en afhankelijkheid: hoe kan informatie worden gepubliceerd zonder dat de inhoud en het onderhoud daarvan volledig afhankelijk worden van één leverancier, één programma of één specifiek technisch platform?
Een website is vaak ook een vorm van publiek geheugen. Zij bevat documentatie, uitleg, downloads, verwijzingen, updates en context. Wanneer dat geheugen sterk afhankelijk is van gesloten gereedschap, een leveranciersspecifiek formaat of een kwetsbare workflow, kan niet alleen een website maar ook de daarin opgebouwde kennis moeilijker overdraagbaar of zelfs onbruikbaar worden.
Door te werken vanuit gestructureerde bronbestanden, algemeen beschikbare gereedschappen en gewone webuitvoer onderzocht BackPage daarom al vroeg hoe publiceren begrijpelijk, onderhoudbaar en overdraagbaar kon blijven. Die vragen keren later vanuit hun eigen projectdoel opnieuw terug in Synergos en Nocterra.
BackPage is een historisch project. Het wordt niet meer als huidig publicatiesysteem ontwikkeld, maar blijft relevant voor de geschiedenis van ASK-Solutions en voor het begrijpen van de technische keuzes die later in Synergos en Nocterra opnieuw werden onderzocht.
Historische BackPage-releases worden hersteld en opnieuw beschikbaar gemaakt via het Nocterra-downloadarchief. Daarmee blijft materiaal uit BackPage bewaard voor documentatie, onderzoek en historisch gebruik en blijft ook de ontwikkeling van BackPage naar latere projecten beter te reconstrueren.
ASK-Solutions probeert historisch BackPage-materiaal te bewaren als onderdeel van de projectgeschiedenis die leidde tot Synergos en Nocterra. Als u nog een oude BackPage-release, gedeeltelijk bronarchief, voorbeeldsite, patch, screenshot of verwant bestand heeft, neem dan contact op met de stichting.
Herstelde historische releases die al beschikbaar zijn, zijn te vinden op de Nocterra-downloadpagina. Aanvullend materiaal kan helpen het archief compleet te maken en het project nauwkeuriger te documenteren als historisch vrije-software-artefact.