Nederlands, English
Doneer aan ASK-Solutions (Stichting IRADIS), Bekijk onze video's, Steun ons op Patreon
Aanmelden

BackPage

BackPage was een vroeg publicatiesysteem ontwikkeld binnen het werk dat later ASK-Solutions en Stichting IRADIS werd. Het was gebouwd rond gestructureerde bronbestanden en gegenereerde website-uitvoer, en werd publiek beschikbaar gesteld als vrije software onder de GNU General Public License versie 2.

Het project is historisch, maar blijft belangrijk omdat het een vroege richting laat zien die in latere projecten nog steeds van belang is: websites moeten onderhoudbaar, begrijpelijk en onder controle zijn van de mensen die ze publiceren. BackPage was niet alleen intern gereedschap; het was onderdeel van een bredere poging om praktische publicatiesoftware te delen in een vorm die anderen konden inspecteren, gebruiken, aanpassen en bewaren.

Waarom BackPage bestond

BackPage ontstond in een periode waarin het met de hand onderhouden van een website betekende dat dezelfde structuur in veel afzonderlijke HTML-bestanden herhaald moest worden. Navigatie, footers, indexen, links en gedeelde lay-outonderdelen moesten handmatig gelijk gehouden worden, en elke nieuwe pagina kon kleine wijzigingen door de hele site heen vragen. Desktopprogramma’s voor webauteurs, zoals FrontPage en Dreamweaver, losten een deel van dat probleem op door sjablonen, projectstructuren en gegenereerde onderdelen binnen een applicatie te beheren.

BackPage pakte hetzelfde onderhoudsprobleem vanuit een andere richting aan. In plaats van de website afhankelijk te maken van een desktopapplicatie voor publicatie, gebruikte het bronbestanden en algemeen GNU-gereedschap zoals make, sed en awk om de site te genereren. Het belangrijke idee was dat de structuur van de website geautomatiseerd kon worden zonder het auteursproces vast te zetten aan één grafisch programma, één werkstation, één uploadmethode of één leveranciersspecifiek projectformaat.

Dat had ook gevolgen voor hoe websites werden ontworpen en uitgerold. BackPage was niet gebouwd rond het behandelen van een website als een desktop-publicatiedocument voor een vaste paginagrootte. Het ondersteunde het idee dat een website flexibel moest blijven over browsers, apparaten en schermgroottes heen, en dat de gegenereerde uitvoer uit gewone webbestanden moest bestaan die geüpload, geïnspecteerd, gekopieerd, geback-upt en gehost konden worden zonder speciale server-side publicatie-extensies.

Wat BackPage deed

Daarmee werd BackPage een vroege stap richting de publicatiebenadering die later belangrijk werd in Synergos en Nocterra: houd de bron begrijpelijk, automatiseer herhaalde structuur, genereer voorspelbare uitvoer en voorkom dat de website afhankelijk wordt van een propriëtaire editor, browserspecifieke workflow, speciale hostingextensie of door een leverancier gecontroleerde publicatieomgeving.

Het project weerspiegelde de voorkeur van de stichting voor systemen die geïnspecteerd, geback-upt, aangepast en over tijd onderhouden kunnen worden. Een website was niet alleen een visueel resultaat in een browser. Het was ook een lichaam van kennis, structuur, links, tekst, bestanden en keuzes dat later bruikbaar moest blijven.

Plaats in de publicatielijn

BackPage evolueerde later naar Synergos, dat een breder en interactiever publicatiemodel verkende. Synergos werd daarna onderdeel van de geschiedenis die leidde tot Nocterra.

Daarmee is BackPage een van de wortels van het publicatiewerk van de stichting. Het was geen afgerond eindpunt, maar een praktische stap in een langere lijn van experimenten rond brongebaseerd publiceren, onderhoudbare websites en controle door gebruikers.

Relatie met gedeelde kennis

BackPage past ook bij het bredere ASK-Solutions-idee dat kennis herbruikbaar moet zijn. Een website is vaak het publieke geheugen van een project: zij bevat documentatie, uitleg, downloads, verwijzingen, updates en context. Als dat geheugen te sterk afhankelijk is van gesloten gereedschap of een kwetsbare workflow, kan kennis verdwijnen terwijl de bedoeling juist was om haar te delen.

Door te werken vanuit gestructureerd bronmateriaal hielp BackPage om publiceren systematischer en duurzamer te maken. Dat principe bleef belangrijk in latere systemen.

Status

BackPage is een historisch project. De rol ervan is vandaag vooral verklarend: het laat zien waar later publicatiewerk vandaan kwam en waarom ASK-Solutions bleef investeren in publicatiesystemen in plaats van volledig afhankelijk te worden van platforms van derden.

Historische BackPage-releases worden hersteld en opnieuw beschikbaar gemaakt via het Nocterra-downloadarchief, waar ze bewaard worden als onderdeel van de publicatiesysteemlijn die later leidde tot Synergos en Nocterra.

Heeft u nog een oude BackPage-kopie?

ASK-Solutions probeert historisch BackPage-materiaal te bewaren als onderdeel van de projectgeschiedenis die leidde tot Synergos en Nocterra. Als u nog een oude BackPage-release, gedeeltelijk bronarchief, voorbeeldsite, patch, screenshot of verwant bestand heeft, neem dan contact op met de stichting.

Herstelde historische releases die al beschikbaar zijn, zijn te vinden op de Nocterra-downloadpagina. Aanvullend materiaal kan helpen het archief compleet te maken en het project nauwkeuriger te documenteren als historisch vrije-software-artefact.

Waarheen verder?

ASK-Solutions werkt volgens de ISO 9001:2008 kwaliteitsnorm.